Schilderijen verkopen in België: hoe begin je eraan?
Je schildert, mensen zeggen je dat het mooi is, en je weet niet langs welke kant te beginnen om er iets van te verkopen. Dit zijn de vijf plekken waar het in België echt gebeurt, en wat elke plek je kost.
01De plekken waar er echt verkocht wordt, en wat elk van hen waard is
Veel wegen zijn er niet. Schilderijen verkopen in België gebeurt via een van deze, en bijna nooit anders. Wat ze onderscheidt is niet de prijs van de plek, maar het publiek dat er binnenkomt en wat dat in gedachten heeft bij het openen van de pagina.
- Je omgeving. Het eerste doek dat je verkoopt, verkoop je bijna altijd aan iemand die je kent. Dat is geen valsspelen, het is het vertrekpunt van iedereen.
- De sociale media, vooral Instagram. Het werkt om gezien te worden. Het werkt slecht om te verkopen: het gesprek verhuist naar privéberichten, over de prijs wordt slecht onderhandeld, en de betaling is door niets beschermd.
- Kunstenaarsmarkten, creatieve rommelmarkten en opendeurdagen van ateliers. Veel volk, veel gesprekken, weinig aankopen. Reken op de standplaats (vaak 20 tot 60 € per dag) en een hele dag rechtstaan.
- De galerie. Ze brengt een plek, een blik en een netwerk van klanten. Ze neemt ook de helft van de prijs, soms meer. De details staan in de gids over wat een galerie kost.
- De kunstplatformen online - Etsy, Saatchi Art, Singulart, Artmajeur. Hier zoekt de bezoeker een kunstwerk, en dat is het publiek dat het best betaalt. De aangekondigde commissie gaat van 6,5 % bij Etsy tot 40 % bij Saatchi Art, en verschillende platformen publiceren de hunne niet.
- De grote tweedehandsplekken - Vinted, 2dehands, eBay, de zoekertjes. Daar passeert het meeste volk, en daar zoekt men een koopje, geen kunstenaar. Onder ongeveer 150 € werkt het; daarboven vraagt de klant zich af waarom het niet ergens anders hangt.
- Je eigen etalage, bij jou thuis of op een plek die bij je past. Je toont, iemand koopt, je wordt betaald: je kunst online verkopen is een weg die werkt terwijl je slaapt. Het is ook de weg die arvel bouwt, met 0 % voor de kunstenaar en een alles-inbegrepen prijs voor de klant.
Geen van deze wegen is beter dan de andere. De meeste kunstenaars die van hun schilderkunst leven, gebruiken er drie tegelijk.
02Een prijs bepalen zonder er de helft naast te zitten
Hier lopen bijna alle kunstenaars vast. Twee fouten komen telkens terug: te goedkoop verkopen omdat je niet durft, en een rond bedrag uit de lucht grijpen dat niets betekent.
De meest gebruikte methode is die van het formaat. Je telt de hoogte en de breedte in centimeter op, en je vermenigvuldigt met een eigen coëfficiënt. Een beginnende kunstenaar vertrekt vaak van een coëfficiënt tussen 2 en 5; een doek van 60 × 80 cm komt dan uit tussen 280 en 700 €. De coëfficiënt stijgt met wat je al verkocht hebt, niet met de tijd die je erin stak.
Tel daar bij wat het werk je aan materiaal heeft gekost, en wat de plek waar je verkoopt zal nemen. Een galerie die 50 % neemt, verkleint je marge niet: ze verdubbelt de prijs die de klant ziet. Hetzelfde doek, aan twee verschillende prijzen, naargelang de deur waarlangs het buitengaat.
Hou overal dezelfde prijs aan. Een klant die je doek bij jou aan 400 € vindt en in de galerie aan 800 €, koopt geen van beide, en de galerie neemt je niet meer terug.
03De jouwe kiezen, in vijf minuten
Zoek niet de beste plek, die bestaat niet. Zoek de plek die past bij jouw prijs en bij de tijd die je erin kan steken, en hou die zes maanden vol voor je oordeelt. De richtpunten hieronder zijn vastgestelde gebruiken uit het vak, geen tarief.
- De prijs die je net bepaald hebt beslist bijna alles. Laag, en je wil vooral plaats maken: de grote tweedehandsplekken volstaan.
- Tussen ongeveer 150 en 800 €, en je wil opbouwen: één bijgehouden kunstplatform, plus je Instagram-account, plus minstens één afspraak in het echt per jaar.
- Boven ongeveer 800 €: de galerie of rechtstreeks verkopen. Tweedehands houdt zo’n prijs slecht vast, want niemand komt daar ernaar zoeken.
- In alle gevallen is één ernstig bijgehouden plek beter dan vijf verlaten plekken. Een dode pagina op een platform vertelt in jouw plaats dat je gestopt bent.
En onthou dit: de plek verkoopt niet in jouw plaats. Wat verkoopt, is een goede foto, een duidelijke prijs, en iemand die antwoordt wanneer men schrijft.
04De foto is het product
Online koopt niemand je doek. Men koopt de foto ervan. Een goed werk dat slecht gefotografeerd is, verkoopt niet, en dat is de eerste oorzaak van advertenties die onbeantwoord blijven.
- Daglicht, dicht bij een raam, nooit in de volle zon en nooit met flits.
- Het doek mooi recht, frontaal, strak gekadreerd. Geen hoekje van de woonkamer, geen radiator.
- Een neutrale achtergrond: een witte of grijze muur volstaat.
- Een tweede foto van een detail, waarop je de materie en de toets ziet. Dat is de foto die de aankoop uitlokt.
- Een derde foto met een vertrouwd voorwerp ernaast, om de schaal te tonen. Een stoel, een hand, een plant.
Bewerk de kleuren niet om ze mooier te maken. Een klant die bij de overhandiging een doek ontdekt dat anders is dan op de foto, vertrekt weer, en hij heeft gelijk.
05Betaald worden, zonder nare verrassing
Dit is het deel dat schrik aanjaagt, en terecht. Een verkoop tussen particulieren in België steunt volledig op vertrouwen, tenzij een derde partij het geld bijhoudt.
- De klassieke overschrijving: eenvoudig, maar het geld moet op je rekening staan voor het doek vertrekt. Een overschrijving “in uitvoering” is geen ontvangen overschrijving.
- Betaallinks die je per bericht krijgt: vermijd ze. Veel oplichting lijkt er sprekend op, en jij zal het verschil niet zien.
- Contant geld bij de overhandiging: wettelijk, maar de Belgische wet legt een plafond op betalingen in contanten. Boven dat plafond moet het via de bank. Het bedrag wordt gepubliceerd door de FOD Economie, de link staat onderaan de pagina.
- Het platform dat het geld bijhoudt: de klant betaalt, het bedrag wordt bewaard, en het wordt je pas uitbetaald als de overhandiging bevestigd is. Het is de enige opzet waarbij geen van beiden het risico van de ander draagt.
Dat plafond is een wettelijk cijfer, en het verandert. We schrijven het hier niet over: kijk het na aan de bron voor een grote verkoop.
06Het werk overhandigen
Een doek is geen pakje. Het transport is duur, de verzekering nog duurder, en een lijst die onderweg beschadigd raakt, maakt van een mooie verkoop een geschil.
De persoonlijke overhandiging lost dat allemaal in één keer op: geen verpakking, geen breuk, geen kosten, en de klant ziet het echte werk voor hij het meeneemt. In België, waar niets ooit verder dan anderhalf uur ligt, is dat zelden een probleem.
Kies een openbare plek en een uur overdag. Een café, een station, de inkom van een cultureel centrum. Je atelier, alleen als je je daar goed bij voelt.
07En het statuut, in dat alles?
Dat is de vraag waar de meeste mensen op vastlopen, nog voor hun eerste verkoop. Het korte antwoord: kunst verkopen als particulier, af en toe een doek, is niet hetzelfde als handel drijven in kunst, en de twee vragen niet dezelfde stappen.
Het onderwerp is ernstig genoeg voor een eigen pagina, met de officiële bronnen. Je vindt ze bij de andere gidsen, onderaan deze.
De vragen die men ons stelt
- Heb je een statuut als zelfstandige nodig om een schilderij te verkopen in België?
- Niet voor een occasionele verkoop. Wat je naar een beroepsactiviteit doet kantelen, is de regelmaat en de organisatie, niet het bedrag van een losse verkoop. De details en de officiële bronnen staan in onze gids over het statuut.
- Aan welke prijs verkoop je een eerste doek?
- De meest verspreide methode telt de hoogte en de breedte in centimeter op, en vermenigvuldigt dan met een persoonlijke coëfficiënt, vaak tussen 2 en 5 als je begint. Een doek van 60 × 80 cm komt dan uit tussen 280 en 700 €.
- Hoe vermijd je oplichting als je online verkoopt?
- Laat het werk nooit vertrekken voor het geld echt op je rekening staat, wantrouw betaallinks die je per bericht krijgt, en kies bij voorkeur een systeem waarbij een derde partij het bedrag bijhoudt tot de overhandiging.
- Moet je het doek met de post versturen?
- Dat is niet verplicht en ook niet aan te raden voor een ingelijst werk of een groot formaat: het transport kost veel en beschadigt. De persoonlijke overhandiging vermijdt verpakking, breuk en kosten.
- Waar verkoop je je schilderijen online als beginner?
- Begin met één gespecialiseerde plek, plus je Instagram-account. Vijf platformen openen in dezelfde maand geeft vijf halfvolle etalages, en een halfvolle etalage verkoopt niet.
- Kan je je schilderijen op Vinted verkopen?
- Je vindt er doeken en kaders, ja. Maar men komt er een koopje zoeken: jouw schilderij belandt er tussen tweedehandsdecoratie. Het is een plek om voorraad kwijt te raken, niet om een prijs op te bouwen.
- Werkt schilderijen verkopen op Etsy?
- Ja, en het is de laagste aangekondigde commissie van zijn soort: 6,5 % op de verkoop, volgens de officiële tarieven van Etsy. Let op, dat is niet wat je in totaal betaalt: tel er het plaatsingsrecht en de betaalkosten bij. In ruil is de concurrentie wereldwijd.
- Moet je voor één plek kiezen?
- Nee, maar je hebt één hoofdplek nodig. Kunstenaars die geregeld verkopen hebben bijna allemaal één bijgehouden etalage en één of twee aanvullingen, geen zes verlaten accounts.
- En aquarellen, tekeningen of foto’s?
- De redenering is dezelfde, met een lagere gemiddelde prijs - werk op papier gaat vaak tussen 50 en 300 €, een orde van grootte en geen regel. Wat echt verschilt, is de omlijsting en het vervoer, veel fragieler dan een doek.