Kunst kopen rechtstreeks van de kunstenaar: zo verloopt het

01Waarom een kunstwerk persoonlijk afhalen alles verandert

Een werk dat verzonden wordt, dat is een doos, een transporteur, een verzekering en de schrik om het pakket open te maken. Een werk dat persoonlijk wordt overhandigd, dat is een ontmoeting van twintig minuten en een doek dat je gezien hebt voor je het meeneemt.

• Je ziet de echte kleur. Geen enkel scherm geeft een materie, een dikke verflaag of een vernis weer.
• Je ziet de echte grootte. Dat is de meest voorkomende fout bij online aankopen.
• Onderweg kan er niets beschadigd raken, want er is geen onderweg.
• Je ontmoet de persoon die het gemaakt heeft. Die vertelt je het verhaal van het doek, en dat verhaal blijft eraan hangen.
• Je betaalt geen transportkosten, en die lopen voor een ingelijst formaat snel op tot meer dan 40 €.

02Het verloop, stap voor stap

• Je ziet een werk en je reserveert het. Op dat moment verlaat het geld je rekening, maar het gaat nog niet naar de kunstenaar: het wordt bijgehouden.
• Jullie spreken een plaats en een uur af. Een openbare plek overdag is de norm, het atelier van de kunstenaar als jullie het allebei goed vinden.
• Jullie zien elkaar. Je bekijkt het werk, je stelt je vragen, je neemt je tijd.
• Is alles in orde, dan bevestig je de overhandiging. Dat gebaar maakt het geld vrij naar de kunstenaar.
• Komt het werk niet overeen met wat werd aangekondigd, dan bevestig je niet, en word je terugbetaald.

Het geld bijhouden tot de overhandiging is het hart van het systeem. Zonder dat draagt een van beiden onvermijdelijk het risico van de ander.

03Wat je nakijkt voor je bevestigt

• De afmetingen, met een meter in de hand als je kan. Een doek dat als 80 × 100 wordt aangekondigd, moet 80 × 100 zijn.
• De kleuren, bij daglicht. Een foto onder een gele lamp liegt veel.
• De staat: de randen, de hoeken, het spieraam aan de achterkant, de vernis. Een beschadiging zie je beter van opzij.
• De handtekening en de datum, vooraan of op de achterkant.
• Is het werk ingelijst: het glas, en of de lijst wel die van de foto’s is.

Neem je tijd. Niemand die serieus is, verwijt je dat je vijf minuten naar een doek kijkt voor je het tien jaar lang bij je thuis hangt.

04Je rechten hangen af van wie verkoopt

Dit is het punt dat bijna niemand kent, en het verandert alles. In België, zoals in de rest van de Europese Unie, geldt de consumentenbescherming alleen voor aankopen bij een professionele verkoper.

• Je koopt bij een professionele kunstenaar: je hebt 14 dagen herroepingsrecht bij een aankoop op afstand, en de wettelijke garantie van conformiteit.
• Je koopt bij een particulier: dat herroepingsrecht geldt niet. Een verkoop tussen particulieren valt niet onder het consumentenrecht.

Daarom toont een ernstig platform op elke fiche duidelijk of de verkoper een particulier of een professional is. Staat die informatie nergens, dan is dat een slecht teken.

Die regels veranderen. Kijk voor een belangrijke aankoop de stand van het recht na op de site van de FOD Economie, de link staat onderaan deze pagina.

05De originaliteit van het werk

Als je rechtstreeks koopt bij de persoon die schilderde, stelt de vraag van de echtheid zich anders: je hebt de maker voor je. Vraag hem een certificaat te tekenen, al is het met de hand geschreven. Een naam, een titel, een datum, afmetingen, een techniek, een handtekening. Dat volstaat.

Vraag ook of het om een uniek stuk gaat of om een oplage. Voor een foto of een gravure horen het nummer van de oplage en het totale aantal exemplaren bij wat je koopt.