Een schilderij of doek inkaderen: kader, baklijst, glas, prijs
Een doek op spieraam kan vaak zonder kader, een werk op papier nooit. Daartussen een paar keuzes die alles veranderen, en een paar prijzen die je best kent voor je naar de lijstenmaker gaat.
01Met of zonder kader: het hangt af van de drager
De vraag heeft niet hetzelfde antwoord naargelang wat je in handen hebt. Een doek gespannen op een dik spieraam, 3 tot 4 cm, met beschilderde of bewust ruwe randen, staat op zichzelf. De zijkanten horen bij het werk, en een kader zou ze verbergen.
Een doek op een dun spieraam, 2 cm of minder, ziet er zonder kader onafgewerkt uit: een kader geeft het gewicht. En alles op papier - tekening, aquarel, prent, foto, pastel - vraagt een kader met glas, zonder uitzondering: papier vergeelt, krijgt vlekken en vangt stof.
Vraag het aan de kunstenaar. De meesten hebben een duidelijk idee van hoe het werk getoond moet worden, en sommige doeken zijn geschilderd om naakt te blijven.
02De baklijst, voor een doek
De baklijst is het kader dat gemaakt is voor doeken op spieraam. Het is een houten bak, zonder glas, waarin het doek ligt met een paar millimeter ruimte rondom. Het werk lijkt in zijn kader te zweven, en de randen blijven zichtbaar.
- In natuurlijk hout, wit of zwart past de baklijst bij bijna alles. Smal verdwijnt ze; breed geeft ze het werk de uitstraling van een galerie.
- Ze wordt op maat gemaakt, op de exacte afmetingen van het doek, bij een lijstenmaker of online. Meet het spieraam, niet het geschilderde beeld.
- Ze beschermt de zijkanten en de hoeken, en dat is wat aan een doek het eerst beschadigd raakt als je het verplaatst.
03Het klassieke kader en de passe-partout, voor papier
Voor een werk op papier bestaat het klassieke kader uit een profiel, een glas, een passe-partout en een achterwand. De passe-partout is het karton met de schuine rand tussen het werk en het glas: het laat het beeld ademen, en vooral: het houdt het glas van het papier weg.
Pastel, houtskool of krijt mogen het glas nooit raken: de materie kleeft eraan vast. Een passe-partout, of een afstandslat, is verplicht. Voor een aquarel of een tekening in inkt is het eerder comfort dan verplichting, maar het beeld ademt beter.
- Een passe-partout in gebroken wit of crème past bij bijna alles; zuiver wit maakt zachte kleuren hard.
- Een rand van 5 tot 8 cm voor een klein formaat, breder voor een groot, met onderaan iets meer dan bovenaan: het oog vindt dat juister.
- Kies een zuurvrij karton en een zuurvrije achterwand, van “conservatiekwaliteit”: gewoon karton doet het papier in enkele jaren vergelen.
04Welk glas: gewoon, ontspiegeld, uv-werend, acryl
- Gewoon glas kost het minst en volstaat in een kamer met weinig licht. Het weerspiegelt het raam en de lamp.
- Ontspiegeld glas wist de weerspiegelingen en maakt het beeld leesbaar vanuit elke hoek. Het meest zichtbare comfort voor een redelijke prijs.
- Uv-werend glas filtert het licht dat kleuren doet verbleken. Voor een aquarel, een foto of een prent die daglicht krijgt, is het het glas dat het werk bewaart.
- Acrylglas weegt de helft en breekt niet: voor een groot formaat, een kinderkamer, of een muur boven een bed.
Die eigenschappen laten zich combineren, en de prijs stijgt mee. Een lijstenmaker toont je de vier naast elkaar: het verschil zie je meteen.
05Wat inkaderen kost
Een standaardkader, in de gangbare formaten, kost in de winkel enkele tientallen euro’s, glas inbegrepen. Inkaderen op maat bij een lijstenmaker begint vaak boven de honderd euro voor een middelgroot formaat, en stijgt met de grootte, het profiel en het gekozen glas. Een baklijst voor een groot doek loopt in de honderden euro’s.
Dat zijn grootteordes, geen tarieven: elke lijstenmaker maakt zijn prijs, en een zeldzaam profiel of uv-werend glas verandert de rekening. Vraag een offerte met twee opties. En vergelijk die prijs met die van het werk: een kader dat meer kost dan de tekening die het beschermt, is geen fout, als de tekening voor jou telt.
06Ophangen, zonder het werk of de muur te beschadigen
- Het gewicht bepaalt de bevestiging. Een licht doek hangt aan een haak; een kader met glas vraagt een plug die bij de muur past - gips, baksteen of beton verdragen niet dezelfde.
- Twee ophangpunten in plaats van één voor alles boven 60 cm: het schilderij blijft recht, en het gewicht wordt verdeeld.
- Een staaldraad of twee haken op de achterkant, nooit een touwtje. En een klein viltdopje onderaan het kader, zodat het geen sporen nalaat op de muur.
- Huur je, dan vermijd je boren met ophangrails of zelfklevende haken die voor het gewicht gemaakt zijn. Lees het maximale gewicht, en trek er een derde af.
En twijfel je, dan is de kunstenaar die het werk maakte de juiste persoon om te vragen hoe het getoond moet worden. Dat is ook rechtstreeks kopen.
Dat is wat arvel organiseert: een galerie voor elke Belgische kunstenaar, originele werken, en een persoonlijke overhandiging. De prijs die je ziet is de prijs die je betaalt, en de kunstenaar houdt hem volledig. Het geld van de klant blijft vastgehouden tot de overhandiging, en wordt terugbetaald als het werk niet overeenkomt. Kunst reist niet: we ontmoeten elkaar.
arvel is nog niet open. Op de site kan je vandaag je plaats nemen op de wachtlijst, meer niet. We schrijven het liever dan het te laten raden.
De vragen die men ons stelt
- Moet een doek op spieraam een kader krijgen?
- Niet per se. Een doek op een dik spieraam, met beschilderde of ruwe randen, staat op zichzelf. Een doek op een dun spieraam wint bij een kader, meestal een baklijst.
- Wat is een baklijst?
- Een houten kader zonder glas, waarin het doek zweeft met een paar millimeter ruimte rondom. Het is het kader dat gemaakt is voor doeken op spieraam: het beschermt de hoeken en laat de randen zien.
- Welk glas om een tekening of een aquarel in te kaderen?
- Uv-werend glas als het werk daglicht krijgt, ontspiegeld als het tegenover een raam of een lamp hangt, acryl als het kader groot is of boven een bed hangt. En altijd een passe-partout tussen het papier en het glas.
- Wat kost inkaderen op maat?
- Vaak meer dan honderd euro voor een middelgroot formaat bij een lijstenmaker, meer met speciaal glas of een grote baklijst. Dat zijn richtpunten: vraag een offerte met twee opties.
- Hoe hang je een zwaar schilderij op?
- Met een plug die bij de muur past, twee ophangpunten, en een staaldraad of twee haken op de achterkant. Huur je, dan een ophangrail of zelfklevende haken die voor het gewicht gemaakt zijn, met marge.